سلامتی

انواع سردرد و درمان آن از نظر طب سنتی

انواع سردرد که در قدیم صداع نامیده می شد یا به علت خروج وضعیت مزاجی مغز یا بدن از حالت طبیعی (سوء مزاج )اتفاق می افتد و یا به دلیل ضربه و آسیب به سر و مغز ایجاد می شده است.

تمام اجزای سر (پوست -استخوان -عضلات -پرده روی مغز یا همان مننژ)به جز بافت مغز همه دارای حس قوی درد هستند .اما بافت سست مغز هیچ حس دردی ندارد .

به همین دلیل جراحان می توانند با ایجاد بی حسی موضعی بافت مغز را هنگام هوشیاری بیمار تحت عمل جراحی قرار دهند.

در تقسیم بندی اولیه حکما  در مورد انوع سردرد بنا بر علت و درمانش طبقه بندی شده است.که هریک از آنها نیز زیر مجموعه هایی دارد.انواع سردرد و اقسام آن

به ساده (مثلا ناشی از سرد و گرم شدن مزاج)مادی(مثلا ناشی از افزایش برخی مواد در بدن همچون سودا یا صفرا )مشارکتی (مثلا سر درد به دنبال مشکلات معده).

در این مقاله وب سایت آسماری انواع سردرد را بر اساس مزاج افراد و عوامل داخلی و خارجی بررسی کرده است.

انواع سردرد به علتهای زیر ممکن است رخ دهد:

-سردرد به علت ضعف و قوت زیاد مغز

-سر درد ناشی از خشکی مغز

-سر درد به علت مننژیت

-التهاب و عفونت بافت مغز

– سر درد ناشی از ضربه و تروما

-سر درد به علت خواب طولانی

 استفاده از مسکن ها برای کاهش سر درد باعث اختلال در دید و عارضه های دیگر حتی مرگ می شود-asemari.ir
استفاده از مسکن ها برای کاهش سر درد باعث اختلال در دید و عارضه های دیگر حتی مرگ می شود-asemari.ir

انواع سردرد

سر درد ساده(صداع ساذج) و انواع آن

همه انسان ها در طول عمر خود گاهی به نوعی از این سردردهای شایع مبتلا می شوند .که اکثرا در حد چند دقیقه و ساعت بوده و گاهی در حد چند روز می شود.

این نوع سردرد دو نوع سرد و گرم داردکه هر یک از آنها به علت های داخلی یا خارجی ایجاد می شوند .عوامل داخلی معمولا به دنبال خوردن و آشامیدن ایجاد می شوند .

عوامل خارجی مانند تابش آفتاب -گرمی و سردی هوا و عوامل موضعی هستند که می توانند روی بدن و مغز تاثیر گذاشته و باعث سر درد شوند.یکی از حکمت های استفاده مردم قدیم از سربند و کلاه همین بوده است.

سر دردهای گرم بر اثر عوامل خارجی

انواع سردرد که بر اساس طبع افراد به انواع سردرد سرد و گرم تقسیم می شود.در این نوع سردرد هنگام مواجه شدن با گرما مثل آفتاب یا آتش اتفاق می افتد.ایجاد حرارت در سر و خشکی دهان و گلو و بینی -عدم احساس سنگینی سر -عطش فراوان -تمایل زیاد به نوشیدن آب خنک یا میوه های آبدار مانند هندوانه از علائم سر درد است.

راهکارهای پیشگیرانه و درمان کننده این و نوع سر درد:

-تماس کمتربا تابش نور آفتاب و حرارت محیط استفاده از کلاه نازک سبک یا چتر محافظ در برابر خورشید

-کاهش تدریجی دمای بدن مثلا با توقف در مکان خنک

– دوش آب خنک یا شستن سر با آب خنک

– پاشویه یا بدن شویه با آب خنک یا ولرم

-مالیدن روغن گل بنفشه یا گل سرخ یا روغن کدو و گشنیز به روی سر و صورت و پیشانی یا چکاندن آن درون بینی

-بو کردن مخلوط گلاب و سرکه یا گل نیلوفر

-خوردن و نوشیدن مواد غذایی خنک مانند هندوانه و خیار و شربت سکنجبین و خاکشیر

-غذاهای درست شدن با ماش

-سبزی های خنک مانند گشنیز و اسفناج و خرفه

-استراحت در محیط تاریک و آرام (نور و صدا رابطه مستقیمی با افزایش حرارت بدن و مغز دارد و محیط آرام و تاریک حرارت مغز را پایین می آورد)

استفاده از آب یخ برای کسانی که به انواع سر درد مبتلا هستند توصیه نمی شود-asemari.ir
استفاده از آب یخ برای کسانی که به انواع سر درد مبتلا هستند توصیه نمی شود-asemari.ir
سر دردهای گرم بر اثر عوامل داخلی

بسیاری از این انواع سردرد ها ریشه در عادت های غلط غذا خوردن دارند .این نوع سر درد به علت خوردن و نوشیدن خوردنی ها یا نوشیدنی های با طبع گرم به وجود می آیند.

مسلما افراد با مزاج گرم مستعد تر بوده و بیشتر از بقیه به این نوع سر درد مبتلا می شوند.برخی از افراد عادت دارند هر روز هنگام طبخ و تناول غذا از فلفل و ادویه های تند استفاده کنند .

هر چند ممکن است استفاده از این مواد غذایی برای افراد با مزاج سرد مناسب باشد اما استفاده از آن برای افراد با مزاج گرم خیلی مناسب نیست و میتواند باعث سر درد شود.

البته استفاده فراوان از این مواد برای حتی سرد مزاجان نیز توصیخ نمی شود.و همیشه اصل بر اعتدال است.معمولا غذاها ونوشیدنی هایی که دارای طعم تند -تلخ -شور و شیرین هستنددارای مزاج گرم بوده .

بنابراین استفاده زیاد از نمک -فلفل -ادویه جات خانگی و طعم دهنده ها -پیاز داغ و سرخ کردنی ها باعث افزایش حرارت بدن می شود.نخستین راه پیشگیری از ابتلا به این نوع سر درد پرهیز از موارد فوق و تاحدی استفاده از غذاها و نوشیدنی هایی با مزاج خنک است.

برخی نوشیدنی های گرم هر چند مفید هستند اما استفاده بیش از حد آنها می تواند باعث ایجاد سر درد شود.

امروزه برخی از مردم با اطلاع یافتن از خاصیت برخی گیاهان چای های گیاهی مانند دارچین -بابونه -آویشن و سایر دمنوش ها را جایگزین چای سیاه کرده اند.

در صورتی که استفاده بیش از حد این چای های گیاهی نیز می تواند باعث بیماری و مثلا ایجاد سردرد شوند.بنابراین دومین راه پیشگیرانه پرهیز از استفاده بیش از

حد چای ها و دم نوش های گیاهی با مزاج گرم است.

سومین راهکار پیشگیری از مصرف خودسرانه و فوری مسکن ها برای کاهش و التیام  سردرد است.مسکن ها درمان علامتی می کنندو باعث می شوند شخص به

دنبال علت سر درد نرود و از طرفی برای پزشک نیز مشکل تشخیصی بوجود می آورند.

بر اساس گفته های حکیم ارزانی در کتاب طب اکبری استفاده از مخدرها یا مسکن ها برای کاهش سر درد باعث اختلال در دید و عارضه های دیگر حتی مرگ می شود.

مصرف میوه وسبزی به مبتلایان به انواع سردرد توصیه می شود-asemari.ir
مصرف میوه وسبزی به مبتلایان به انواع سردرد توصیه می شود-asemari.ir
کدئین و سایر مسکن های امروزی باعث مرگ نمی شوند مگر در موارد نادر اما بدن نسبت به مسکن ها
به تدریج عادت پیدا می کند.و اثرشان کم شده و شخص مجبور می شود تعداد بیشتری مصرف کند.

-استفاده از شربت سکنجبین ملس (شربتی که سرکه آن بیشتر باشد)

-خوردن عناب (خرمای قرمز یا چینی)

-تمر هندی تازه و ملس

-کاهو با سکنجبین طبق سنت ایرانی ها در فصل گرم

-خاکشیر

-مصرف یک قاشق مربا خوری پودر تخم خیار یا گشنیز یا خرفه بعد غذا یا محلول در آب

-استفاده از گل نیلوفر یا گل پنیرک که می توان آن را با آب مخلوط و اندکی شیرین کرد و پس از خنک شدن نوشید

سر دردهای سرد بر اثر عوامل خارجی

این یر درد به علت عوامل خارجی مانند باد -بارش برف و باران معمولا در فصل سرد سال بوجود می آید.به عنوان مثال شخصی که در معرض بارش برف و باران و

وزش باد سرد مخصوصا پس از استحمام و بدون داشتن کلاه قرار می گیرد.

این عوامل می توانند باعث ایجاد سر درد و سرماخوردگی شوند.هم چنین ممکن است فردی پس از برخواستن از خواب احساس سر درد کند یا عضله گردنش بگیرد.

علت آن سردی شب و خواب است .این سردی ها در هم ضرب شده و سر درد ناشی از سرما را ایجاد کرده اند.بهترین راه در وهله اول پیشگیری است از شرایط سرد شامل محیط سرد نمناک.

-به این افراد توصیه می شود شب هنگام با روسری یا کلاه بخوابند

-در معرض سرما قرار نگیرند

-سرشان سمت شوفاژ یا شومینه قرار بگیرد

-شب شیره انگور وصبح عسل و مویز بخورند

-اصلا آب سرد یا یخ ننوشند

– از پودر زیره یا آویشن روی غذایشان استفاده کنند

-چای دارچین یا زعفران بنوشند

-روغن سیاهدان یا بادام شیرین یا کنجد یا بابونه در بینی بچکانند

-عطرهای گرم و شیرین ببویند

-با آویشن یا بابونه بخور دهند

-کیسه آب گرم یا شن و نمک روی پیشانی قرار دهند.اگر شخص مزاجش تراست بهتر است از نمک و شن داغ و اگر مزاجش خشک است از کیسه آب داغ روی سرش استفاده کند.

هم چنین تاحدی زیر تابش آفتاب یا مجتورت آتش قرار بگیرند.

چکاندن روغن بنفشه در بینی برای درمان سر درد مادی توصیه می شود-asemari.ir
چکاندن روغن بنفشه در بینی برای درمان سر درد مادی توصیه می شود-asemari.ir
سر دردهای سرد بر اثر عوامل داخلی

این نوع سر درد نیز به علت نوشیدن یا تناول غذاهایی با طبع سرد مخصوصا در فصل سرد سال به ویژه در اقلیم های سرد سیر در افراد با مزاج سرد رخ می دهد.

این افراد باید از مصرف سردیجات مثلا خوردنی های ترش یا آبکی پرهیز کنندو در صورت تشنگی آب ولرم با دمای اتاق بنوشند.و غذای گرم با مراج گرم تناول کنند.

آنها نباید غذای سرد چه سرد فیزیکی و چه سرد مزاجی تناول کنند. اگر آنها قصد استفاده از غذای سرد داشته باشند حتی المقدور نباید شب هنگام و نزدیک

زمان خوابشان باشد.چون سردی را تشدید می کند.بهتر است این نوع غذاها را هنگام ظهر استفاده کنندکه شرایط گرمی غالب است.بوییدن عطرهای گرم و

شیرین برای این افراد بسیار خوب است .سایر اقدامات همچون بخور واقدامات موضعی که در قسمت قبل ذکر شد برای این دسته از بیماران نیز مفید است.

سر درد مادی

در این جا از انواع سردرد ما به سردرد مادی می پردازیم.گاهی اوقات به دنبال بدخوری و پر خوری اخلاط بدن به هم می ریزد.این سردرد منشا اخلاطی (خلطی -ریحی )دارد.

هرگاه ماده ایی در بدن مانند سودا -صفرا -ریح یا گاز و باد در بدن زیاد شودایجاد سر درد و ۴ نوع خلط دم -بلغم -سودا و صفرا می کند.

خلط دم :معمولا در فصل بهار بیشتراست .مهم ترین نشانه های خلط دم عبارتند از :

-جوش – دمل -خونریزی از قسمت های متعدد بدن

-خون دماغ شدن

-ازدیاد عادت ماهیانه

-خارش پوست

-افزایش فشارخون

-احساس ضربان و کوبش در داخل سر

-ضربان قلب بالا

-ادرار غلیظ و بوی تند

-وجود گلبول قرمز در آزمایش خون

-سر درد

پرهیز از مصرف غذاهای سرخ کرده و پر ادویه برای کسانی که به انواع سر درد مبتلا هستند-asemari.ir
پرهیز از مصرف غذاهای سرخ کرده و پر ادویه برای کسانی که به انواع سر درد مبتلا هستند-asemari.ir
مسلما این نشانه ها در افرادی که مزاجشان گرم و تر است بیشتر دیده می شود.
این افراد معمولا رنگ رویشان سرخ است و در دهانشان طعم شیرین احساس می کنند.

این افراد معمولا عادت به خوردن گوشت قرمز -نان زیاد و غذاهای چرب و شیرین و سرخ کرده دارند.اغلب وعده شام این افراد سنگین است و یکی دو ساعت پساز خوردن غذاهای چرب و سنگین احساس سر درد و سنگینی در سر می کنند.

– نیمه شب از خواب بیدار می شوند.نخستین قدم برای درمان این افراد پرهیز از پرخوری است.

-این افراد مخصوصا در هوای گرم اصلا نباید سراغ غذاهای سنگین و سرخ کرده و نشاسته ایی بروند.

-آنها بیشتر باید غذاهای سبک میوه و سبزی مصرف کنند

-آش هایی مانند رشته -شله قلمکار و حلیم برای این افراد بسیار سنگین است

-هم چنین این افراد نباید مغز بادام و آجیل بخورند.

-این افراد باید بیشتر ورزش کنند

-نباید در جای گرم توقف کنند

-هم چنین محل خواب آنها باید خنک باشد

-فصد کردن (نیشتر زدن)یا اهدای خون

-حجامت کردن (با تجویز پزشک)

-بادکش گذاری در پشت ساق پا ران زیر بغل و قسمتهای تحتانی بدن

-استنشاق بخار گلاب -سرکه و آبلیمو

-شستن سر با کاسنی -حنا و صدر

-گذاشتن اسفناج مرطوب و خیس خورده به روی سر

-چکاندن روغن بنفشه در بینی

-غرغره و دهانشویه کردن با سرکه یا قره قروت رقیق شده

-خوردن شیر کم چرب

-آب دوغ خیار

-نوشیدن آبلیمو و آبغوره

-میوه های ترش کیوی -آلبالو -آلو -زردآلو

-تمر هندی تازه و آب انار

-ماءالشعیر طبی طبیعی (آب جوی پخته شده)

نیز برای این افراد مفید است.

منبع:مجله دنیای تغذیه -شماره ۱۸۳-دی ماه ۱۳۹۶

برچسب ها
نمایش بیشتر

مریم شینی

مریم شینی فارغ التحصل از دانشگاه شهید چمران اهواز - علاقمند به وب و فضای مجازی. از اینکه بتوانم مطالب جذاب و مورد علاقه شما را ارائه دهیم بسیار خوشحال میشم. با ارائه نظرات و پیشنهادات خود به افزایش کیفیت سایت کمک کنید. اشتراک گذاری مطالب در شبکه های اجتماعی و معرفی به دوستان خود فراموش نکنید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید

بستن
بستن